ชุมชนสระแก้ว ต่อยอด “ธรรมนูญชุมชน”มุ่งพัฒนาความสุขบนฐานคุณธรรม

 

“สระแก้ว” เป็นจังหวัดที่มีร่องรอยอารยธรรมโบราณปรากฎอยู่มากมาย มีความหลากหลายของกลุ่มชาติพันธุ์ทั้งเขมร ญวน ลาว และเป็นพื้นที่เศรษฐกิจสำคัญในการค้าชายแดน เช่น ตลาดโรงเกลือ ที่มีผู้คนเดินทางมาจับจ่ายใช้สอย ก่อให้เกิดการเติบโตทางเศรษฐกิจจำนวนไม่น้อยในแต่ละปี แต่ในขณะเดียวกันคนในท้องถิ่นก็ต้องมีการปรับตัวให้ทันต่อสภาพสังคมและเศรษฐกิจที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะสภาพสังคมท้องถิ่นที่อาจถูกกลืนหายไป

          จากประเด็นดังกล่าวนี้ จึงนำมาสู่การสร้างพลังความเข้มแข็งของชุมชน ดังเช่นหมู่บ้านใหม่ไทยพัฒนา ต.หนองตะเคียงบอน อ.วัฒนานคร จ.สระแก้ว ที่มีเป้าหมายในการสร้างชุมชนให้เกิดความอยู่เย็นเป็นสุข โดยใช้ศาสตร์พระราชาเป็นแนวทางในการพัฒนา เปลี่ยนจาก “ต่างคนต่างทำ” เป็นคำว่า “การช่วยเหลือเกื้อกูล ไม่ทอดทิ้งกัน” โดยอาศัยความร่วมมือร่วมใจกันของชุมชน และพลังจากภาคีต่างๆ เข้ามาหนุนเสริม เพื่อสร้างความเข้มแข็ง และสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีให้กับชุมชน

โดยศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน) ได้ลงพื้นที่บ้านใหม่ไทยพัฒนา เมื่อวันที่ ๒๒ พฤษภาคมที่ผ่านมา ร่วมกับมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว.) และมูลนิธิหัวใจอาสา จากการร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกับแกนนำชุมชนและชาวบ้าน พบว่า ชุมชนบ้านใหม่ไทยพัฒนานั้น มีการขับเคลื่อนงานชุมชนอย่างจริงจัง โดยใช้เครื่องมือ “ธรรมนูญชุมชน” เป็นแบบแผนในการปฏิบัติร่วมกัน โดยหวังสร้างความสุข ครอบคลุมทั้ง ๘ มิติ ได้แก่ ๑) สร้างความรัก ความสามัคคีในชุมชน ๒) ดำเนินชีวิตตามหลักศาสนาและเศรษฐกิจพอเพียง ๓) รักษาวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ๔) มีสุขภาพดีทั้งกายและใจ ๕) มีทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่ดี ๖) มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ๗) เยาวชนเป็นคนดี และ ๘) เป็นชุมชนปลอดหนี้ โดยมีกิจกรรมที่ส่งเสริมมิติในแต่ละด้านที่ชัดเจน อาทิ การส่งเสริมความสามัคคี ด้วยการจัดแข่งกีฬาในหมู่บ้าน, การปลูกผัก เลี้ยงสัตว์ และทำปุ๋ยอินทรีย์ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง, การให้เยาวชนเป็นไกด์อาสาพานักท่องเที่ยวชมวิถีประเพณีของชุมชน เป็นต้น

 

 

 

 ภาพลงพนท 180526 0001

 ภาพลงพนท 180526 0003

 

 

 ภาพลงพนท 180526 0002

ภาพลงพนท 180526 0005   ภาพลงพนท 180526 0004  ภาพลงพนท 180526 0006

จากนั้นวันที่ ๒๓ พฤษภาคม ๒๕๖๑ ศูนย์คุณธรรม ได้จัดเวทีนำเสนอผลงาน และแลกเปลี่ยนเรียนรู้การจัดทำธรรมนูญชุมชน ของชุมชนภาคตะวันออก ภายใต้โครงการส่งเสริมเครือข่ายประชาสังคมต่อต้านการทุจริต ด้วยวิถีวัฒนธรรม ณ โรงแรมอินโดจีน จังหวัดสระแก้ว มีชุมชนในพื้นที่ และจังหวัดใกล้เคียงสนใจเข้าร่วมกว่า ๖๐ คน โดยมีนางวจิราพร อมาตยกุล นายอำเภอปากพลี จ.นครนายก เข้าร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ พร้อมทั้งภาคีเครือข่ายที่ร่วมสนับสนุนการขับเคลื่อนงานของชุมชน ทั้งจาก มศว. มูลนิธิหัวใจอาสา และสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ในเวทีนี้ได้มีการนำเสนอกิจกรรมที่ส่งเสริมด้านธรรมนูญชุมชนที่น่าสนใจ เช่น ชุมชนบ้านใหม่ไทยพัฒนา ต.หนองตะเคียงบอน ที่ร่วมกันตั้งกฎว่า หากขับรถจักรยานยนต์ส่งเสียงดัง หรือสร้างความรำคาญ ต้องถูกปรับ ๕๐๐ บาท หากผู้ใดยิงปืนในหมู่บ้านจะถูกปรับนัดละ ๕๐๐ บาท หรือผู้ที่เมาสุราแล้วอาละวาด ก่อกวนคนในชุมชนต้องถูกปรับ ๓๐๐ บาท ในขณะที่ตำบลห้วยโจด อ.วัฒนานคร จ.สระแก้ว ได้นำแนวคิดของการเป็นตำบลแห่งความสุข ด้วย ๔ ดีวิถีพอเพียง (คนดี สุขภาพดี รายได้ดี และสิ่งแวดล้อมดี) โดยการสร้างจิตสำนึกให้พลเมืองประพฤติตนเป็นคนดี ละชั่ว เกรงกลัวบาป มีกิจกรรมปฏิบัติธรรม ฟังธรรมอย่างสม่ำเสมอ และลดการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในงานบุญงานประเพณีที่สำคัญ

 ภาพจดเวท 180526 0001  ภาพจดเวท 180526 0002  ภาพจดเวท 180526 0003
 ภาพจดเวท 180526 0004  ภาพจดเวท 180526 0005  ภาพจดเวท 180526 0006

นายยงจิรายุ อุปเสน ผู้จัดการฝ่ายปฏิบัติการ ศูนย์คุณธรรม กล่าวถึง เป้าหมายของการจัดทำธรรมนูญ คือ ความสุขร่วมกันของคนในชุมชน ซึ่งแต่ละพื้นที่จะมีกระบวนการพัฒนาที่แตกต่างกันตามบริบทของพื้นที่ ประเพณี วัฒนธรรมและสังคม โดยธรรมนูญชุมชน เป็นเครื่องมือต่อยอดจากการจัดทำเป้าหมาย ตัวชี้วัดความสุของชุมชน จำเป็นต้องสร้างการเรียนรู้ร่วมกับเครือข่าย เพื่อนร่วมอุดมการณ์ และถักทอให้เป็นกระบวนการเดียวกัน ไม่แตกแยก มีการเชื่อมร้อยเครือข่ายอื่นๆ ให้มากขึ้น ด้วยการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และเสริมพลังให้กันและกัน ท้ายที่สุดแล้ว หากจะทำเรื่องการป้องกันการปราบปรามการทุจริตอย่างเดียวนั้น ไม่ได้ ต้องทำควบคู่กับคุณภาพชีวิตที่ดีของคนด้วย เพื่อให้มีความสุขในการใช้ชีวิต

 

 ภาพจดเวท 180526 0007  ภาพจดเวท 180526 0008  ภาพจดเวท 180526 0009
 ภาพจดเวท 180526 0010  ภาพจดเวท 180526 0011  ภาพจดเวท 180526 0012

 

ธรรมนูญชุมชนนั้น จึงเป็นเครื่องมือหรือทางออกในการแก้ไขปัญหาของชุมชนท้องถิ่น และยังใช้เป็นเครื่องมือส่งเสริมให้เกิดการบังคับใช้กฎหมายบ้านเมืองให้มีประสิทธิภาพ ความสำคัญของการมีธรรมนูญชุมชนนั้น ก็คือ การใช้หลักคุณธรรม ความดี รวมทั้งความเชื่อ จารีต ประเพณี มาเป็นหลักกำกับชุมชนในการดำเนินชีวิตตามวิถีที่ถูกต้อง เหมาะสม และเป็นประโยชน์ ในอนาคตข้างหน้าเราคงได้เห็นภาพความสำเร็จของจังหวัดสระแก้ว ในการนำธรรมนูญมาใช้ เพื่อมุ่งพัฒนาความสุขบนฐานคุณธรรม และสร้างความอยู่เย็นเป็นสุขของคนในตำบลอย่างยั่งยืน

โครงการส่งเสริมเครือข่ายประชาสังคมต่อต้านการทุจริตด้วยวิถีวัฒนธรรม เป็นโครงการที่ศูนย์คุณธรรมและสำนักงานป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ดำเนินงานร่วมกัน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนท้องถิ่นในการป้องกันการทุจริต ประพฤติมิชอบ ด้วยหลักคุณธรรมความดี ตามวิถีวัฒนธรรม และเสริมสร้างภูมิคุ้มกันของชุมชน ท้องถิ่น ด้วยกระบวนการพัฒนาธรรมนูญชุมชนภายใต้วิถีวัฒนธรรม มีกลุ่มเป้าหมายที่เป็นหมู่บ้าน ชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เข้าร่วมจำนวน ๕๐ แห่ง ที่ผ่านมาได้มีการจัดเวทีอบรมชุมชน และอบรมให้กับองค์กรสนับสนุน (พี่เลี้ยง) เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนงานในพื้นที่ โดยโครงการในขณะนี้อยู่ระหว่างการลงพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้การใช้ธรรมนูญชุมชน ตามภูมิภาคต่างๆ ในเดือนเมษายน และพฤษภาคม ๒๕๖๑


สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม   กลุ่มงานนวัตกรรมองค์ความรู้ เพื่อสร้างสังคมคุณธรรม

โทร. ๐๒ ๖๔๔ ๙๙๐๐ ต่อ ๓๐๐ Facebook : Moral Spaces