ศูนย์คุณธรรมขับเคลื่อนธรรมนูญชุมชน เดินหน้าจัดเวทีภาคเหนือ สร้างฐานคุณธรรม เพื่อความอยู่เย็นเป็นสุข

ศูนย์คุณธรรมขับเคลื่อนธรรมนูญชุมชน เดินหน้าจัดเวทีภาคเหนือ สร้างฐานคุณธรรม เพื่อความอยู่เย็นเป็นสุข

๓๐ เมษายน ๒๕๖๑ ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน) เดินหน้าขับเคลื่อนธรรมนูญชุมชน จัดเวทีนำเสนอผลงาน และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ “การจัดทำธรรมนูญชุมชน” เพื่อเป็นหลักกำกับการทำงานและการใช้ชีวิตร่วมกันของคนในชุมชน ภายใต้โครงการส่งเสริมเครือข่ายประชาสังคมต่อต้านการทุจริต ด้วยวิถีวัฒนธรรม ณ ห้องประชุมองค์การบริหารส่วนตำบลลำประดา อำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร มีชุมชนในพื้นที่ และชุมชนภาคเหนือสนใจเข้าร่วมกว่า ๖๐ คน โดยเมื่อวันที่ ๒๙ เมษายน ๒๕๖๑ ศูนย์คุณธรรม และ ป.ป.ช. ได้ลงพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ผลการดำเนินงานธรรมนูญชุมชน ร่วมกับชาวตำบลวังกรด อำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร

ปปช.ภาคเหนอ ๑๘๐๕๐๑ 0007 ปปช.ภาคเหนอ ๑๘๐๕๐๑ 0008
ปปช.ภาคเหนอ ๑๘๐๕๐๑ 0001 ปปช.ภาคเหนอ ๑๘๐๕๐๑ 0002

 

นายยงจิรายุ อุปเสน ผู้จัดการฝ่ายปฏิบัติการ ศูนย์คุณธรรม กล่าวถึง หลักการพัฒนาชุมชนเพื่อความอยู่เย็นเป็นสุข ไว้ว่า ความสุขของแต่ละชุมชนนั้นแตกต่างกัน เราสามารถกำหนดอนาคตของชุมชนโดยใช้ฐานความสุขเป็นเป้าหมายในการพัฒนา ควบคู่ไปกับยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี ความสุขของชุมชนเราต้องกำหนดเอง จากความสุขจึงค่อยแปรออกมาเป็นระเบียบ กติกา สัญญา ข้อตกลง หรือธรรมนูญชุมชน ที่ยึดถือปฏิบัติร่วมกัน ถ้าชุมชนท้องถิ่นใดปฏิบัติตามได้ จะทำให้ชุมชนท้องถิ่นนั้นมีขีดความสามารถที่เพิ่มขึ้นบนพื้นฐานความแตกต่างที่หลากหลายตามบริบทของพื้นที่ ศาสนา ความเชื่อ  

งดเหล้า = ชีวิตดี ชุมชนบ้านวังกรด

          บ้านวังกรด เป็นหมู่บ้านที่ตั้งอยู่ในอำเภอบางมูลนาก มีทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่ดี จากสภาพปัญหาความยากจน มีหนี้สินจำนวนมากของชาวบ้าน ทำให้ อบต.วังกรด พยายามหาสาเหตุและวิธีแก้ไข โดยพบว่า สาเหตุส่วนหนึ่งมาการดื่มเหล้า เนื่องจากเมื่อชาวบ้านทำนาเสร็จ เวลาเดินทางกลับบ้านก็ต้องแวะดื่มเหล้า ซึ่งเป็นวิถีปฏิบัติที่ทำกันมาต่อเนื่อง วิธีแก้ไขปัญหาในช่วงแรก อบต. ได้นำ “บัญชีครัวเรือน” หรือเครื่องมือในการบริหารการเงินมาให้ชาวบ้านทดลองทำ ทำให้สามารถประเมินรายได้และค่าใช้จ่ายต่างๆ ของตนได้ และเริ่มจัดทำเป็นกิจกรรมรณรงค์เล็กๆ ภายในชุมชน เพื่อกระตุ้นและคืนข้อมูลให้เห็นเป็นที่ประจักษ์ โดยผลลัพธ์การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ชาวบ้านงดการดื่มเหล้า โดยรายชื่อคนติดเหล้าในแต่ละหมู่บ้านเริ่มลดลงเรื่อยๆ นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงไปสู่การตั้งระเบียบกติกาการอยู่ร่วมกันของคนในชุมชน อาทิ สมาชิกของกลุ่มข้าวโปงต้องไม่ดื่มสุรา การไม่นุ่งน้อยห่มน้อยเข้าวัด การกำหนดกติกาและบทลงโทษการใช้แหล่งน้ำ การห้ามล่างูสิงและนกประจำถิ่น ซึ่งถือเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน ๔ เดือน เป็นต้น

 

 ปปช.ภาคเหนอ ๑๘๐๕๐๑ 0003  ปปช.ภาคเหนอ ๑๘๐๕๐๑ 0004
 ปปช.ภาคเหนอ ๑๘๐๕๐๑ 0006  ปปช.ภาคเหนอ ๑๘๐๕๐๑ 0009


จาก “กติกาหมู่บ้าน” สู่ “ธรรมนูญตำบล”

            บ้านห้วยหลัว ตำบลลำประดา เป็นตัวอย่างของตำบลจัดการตนเอง ที่มีความเข้มแข็งทั้งภาคพลเมืองและท้องถิ่น มีโรดแมปในการพัฒนาชุมชนทั้ง ๔ ด้าน ได้แก่ สุขภาพ เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และสังคม โดยในมิติด้านสังคมนั้น ชุมชนได้สร้างข้อตกลงร่วมกันระหว่างท้องถิ่น ท้องที่ ให้มีการประชาสัมพันธ์และประกาศที่หอกระจายข่าวเพื่อให้ชาวลำประดาได้รับทราบร่วมกัน และการตั้งกติกา / ข้อตกลงต่างๆ อาทิ ห้ามเล่นการพนัน โดยเฉพาะในวัดวาอาราม หากฝ่าฝืนให้เจ้าหน้าที่จับกุมดำเนินคดีตามกฎหมายได้ หรือหากมีการทะเลาะวิวาทเกิดขึ้นในงานต่างๆ ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องต้องชดใช้ค่าเสียหาย ๒ เท่า สำหรับในส่วนของกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการต่อต้านการทุจริต อาทิ จัดเวทีประชาคมเพื่อให้ความรู้ด้านกฎหมาย การต่อต้านการซื้อสิทธิ์ขายเสียง หรือการณรณรงค์ด้วยการทำป้ายไวนิล บอร์ดประชาสัมพันธ์ด้านการซื้อสิทธิ์ขายเสียง

หลัก“ธรรมนูญ” ต้องเริ่มให้ชุมชนคิดเอง กำหนดเอง

ธรรมนูญชุมชน คือ หลักกำกับการทำงานและการใช้ชีวิตร่วมกันในชุมชน เป็นการตั้งกรอบกติกาการอยู่ร่วมกัน โดยชุมชนเป็นผู้กำหนด และร่วมปฏิบัติตาม เพื่อให้เกิดความมีระเบียบ และสร้างระบบการทำงานของคนในชุมชนท้องถิ่นนั้นๆ ให้ชัดเจน โดยหัวใจของการทำธรรมนูญนั้น จะต้องเริ่มจากการให้ชุมชน “คิดเอง กำหนดเอง” และใช้ให้เหมาะสมกับตนเอง สิ่งสำคัญคือ ต้องไม่สูญเสียความเป็นเอกลักษณ์ หรือความเป็นตัวตนของชุมชน ไม่เลียนแบบใคร และชุมชนต้อง “รวมพลัง ร่วมมือ ร่วมใจ” กันทำ นำไปสู่การปฏิบัติ โดยไม่ต้องร้องให้คนอื่นมาสั่งให้ปฏิบัติ เมื่อคิดจริงแล้วต้องทำจริง สุดท้ายเมื่อทำสำเร็จต้องทำให้เกิดการเรียนรู้ และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ชุมชนก็จะพบกับการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นรูปธรรม

 

 ปปช.ภาคเหนอ ๑๘๐๕๐๑ 0012  ปปช.ภาคเหนอ ๑๘๐๕๐๑ 0013
 ปปช.ภาคเหนอ ๑๘๐๕๐๑ 0014  ปปช.ภาคเหนอ ๑๘๐๕๐๑ 0015

 

คุณศิวโรจน์ จิตนิยม ประธานธนาคารความดี ตำบลหนองสาหร่าย จังหวัดกาญจนบุรี กล่าวถึงแนวทางการพัฒนาชุมชนในอนาคต ว่า เป้าหมายที่เราจะเดินต่อไปนั้น เราจะใช้ความสุขของชุมชนเป็นเป้าหมายของการพัฒนา ใช้ฐานความดีเป็นยุทธศาสตร์ ใช้ธรรมนูญความสุขชุมชนเป็นตัวขับเคลื่อน ด้วยหลักการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน มีกลไกหลักคือ สภาประชาชน วาระของชุมชนจะต้องเดินคู่กัน และจะทำให้เป็นวิถีชีวิตด้วยการดำเนินการอย่างต่อเนื่อง

โครงการส่งเสริมเครือข่ายประชาสังคมต่อต้านการทุจริตด้วยวิถีวัฒนธรรม เป็นโครงการที่ศูนย์คุณธรรมและสำนักงานป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ดำเนินงานร่วมกัน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนท้องถิ่นในการป้องกันการทุจริต ประพฤติมิชอบ ด้วยหลักคุณธรรมความดี ตามวิถีวัฒนธรรม และเสริมสร้างภูมิคุ้มกันของชุมชน ท้องถิ่น ด้วยกระบวนการพัฒนาธรรมนูญชุมชนภายใต้วิถีวัฒนธรรม มีกลุ่มเป้าหมายที่เป็นหมู่บ้าน ชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เข้าร่วมจำนวน ๕๐ แห่ง ที่ผ่านมาได้มีการจัดเวทีอบรมชุมชน และอบรมให้กับองค์กรสนับสนุน (พี่เลี้ยง) เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนงานในพื้นที่ โดยโครงการในขณะนี้อยู่ระหว่างการลงพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้การใช้ธรรมนูญชุมชน ตามภูมิภาคต่างๆ ในเดือนเมษายน และพฤษภาคม ๒๕๖๑


สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม  กลุ่มงานนวัตกรรมองค์ความรู้ เพื่อสร้างสังคมคุณธรรม

โทร. ๐๒ ๖๔๔ ๙๙๐๐ ต่อ ๓๐๐ Facebook : Moral Spaces