ศคธ. จัดเวทีเรียนรู้สร้าง “ชุมชนสุจริต” ด้วยธรรมนูญชุมชน

S 6381622

 

          ๒๑ เมษายน ๒๕๖๑ ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน) ร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) และเครือข่ายชุมชนภาคตะวันตก จัดเวทีนำเสนอผลการดำเนินงานและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ “การจัดทำธรรมนูญชุมชน” ของชุมชนภาคตะวันตก ภายใต้โครงการส่งเสริมเครือข่ายประชาสังคมต่อต้านการทุจริต ด้วยวิถีวัฒนธรรม ณ ห้องประชุมนิศา มณีวงศ์ โรงเรียนเบญจมเทพอุทิศ จังหวัดเพชรบุรี มีชุมชนในจังหวัดเพชรบุรี และประจวบคีรีขันธ์ เข้าร่วมกว่า ๕๐ คน โดยวันที่ ๒๐ เมษายน ๒๕๖๑ ศูนย์คุณธรรม และ ป.ป.ช. ได้ลงพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกับชาวตำบลบ้านหาด จังหวัดเพชรบุรี 

นายยงจิรายุ อุปเสน ผู้จัดการฝ่ายปฏิบัติการ ศูนย์คุณธรรม กล่าวถึง วัตถุประสงค์ของการจัดเวทีในครั้งนี้ว่า เป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้การนำเครื่องมือธรรมนูญมาใช้ในการจัดระเบียบชุมชน โดยความคาดหวังต่อการนำธรรมนูญชุมชนมาจัดระเบียบชุมชนท้องถิ่นนั้น “ต้องนำเรื่องความดีมากำกับพฤติกรรมการอยู่ร่วมกันของคนในสังคม” ถ้าต้องการเห็นสิ่งดีๆ เกิดขึ้นในหมู่บ้านหรือชุมชนของเรา ต้องร่วมกันลงมือทำในระดับหมู่บ้าน คือ “เริ่มตั้งแต่กำหนดศีล” หรือความตั้งใจว่าจะทำให้สำเร็จ โดยกำหนดว่าจะปฏิบัติตามข้อตกลง และยึดถือเป็นกติกาในการอยู่ร่วมกันให้เหมาะสมได้อย่างไร

  • ผู้ใดบุกรุก ตัดไม้ ๑ ต้น ต้องปลูกทดแทน ๑๐ ต้น

นายมาณพ ทองมา ตัวแทนชุมชนบ้านม้าร้อง ต.พงศ์ประศาสน์ อ.บางสะพาน ประจวบคีรีขันธ์ กล่าวว่า ทางชุมชนได้ร่วมจัดทำ “ธรรมนูญความสุขชุมชน คนบ้านม้าร้อง ๑๐ ดี” โดยมีการตั้งกรอบกติกาในมิติด้านสิ่งแวดล้อม หรือ สิ่งแวดล้อมดี ซึ่งได้ข้อตกลงร่วมกันว่า ให้ชุมชนทุกหมู่บ้าน มีหน้าที่ดูแลทรัพยากรธรรมชาติ และส่งเสริมให้เกิดการปลูกป่าในหมู่บ้าน หากผู้ใดบุกรุก ตัดไม้ ๑ ต้น จะต้องปลูกต้นไม้ทดแทน ๑๐ ต้น ในขณะที่ชุมชนบ้านทางสาย ตำบลธงชัย บางสะพาน ได้ให้ชุมชนร่วมกันปลูกต้นไม้ในวันสำคัญ อย่างน้อย ๑ ต้น ต่อ ๑ ครัวเรือน ต่อ ๑ ปี โดยเมื่อปลูกแล้ว ต้องดูแลรักษาให้เติบโต ซึ่งทำให้ชุมชนเกิดความตระหนักในการดูแลและรักษาทรัพย์สมบัติสาธารณะของชุมชน

  • สุขภาพดี สภาพแวดล้อมดี ด้วย “เกษตรอินทรีย์”

นางรื่นจิต เอมดี ประธานสภาองค์กรชุมชนตำบลบ้านหาด ได้กล่าวถึงการทำธรรมนูญชุมชน ซึ่งทางชุมชนได้เล็งเห็นว่า ทุกสิ่งทุกอย่างจะสำเร็จได้คนตำบลบ้านหาดต้องมีสุขภาพดี จึงได้ร่วมกำหนดเป็น “ธรรมนูญสุขภาพด้วย”และประกาศใช้ไปเมื่อวันที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๕๙ ซึ่งเป็นวันที่ตำบลบ้านหาดครบรอบ ๑๐๐ ปี ตำบลบ้านหาดเป็นเมืองแห่งเกษตรกรรม คนส่วนใหญ่ใช้ปุ๋ยเคมีกันมาก ทางชุมชนพยายามทำให้เกิดการลดละเลิกสารเคมี จึงมีการทดลองทำเกษตรอินทรีย์ เป็นแปลงเกษตรคุณธรรม โดยคาดหวังว่า ชุมชนจะลดการใช้สารเคมีในพื้นที่เกษตรกรรม เพื่อสุขภาพของผู้บริโภคและเกษตรกร นางรื่นจิต กล่าวต่อว่า ชุมชนมีความเข้มแข็ง สามัคคี ชาวชุมชนต่างปฏิบัติตามธรรมนูญที่ได้ร่วมกันกำหนดขึ้น

 

S 6381615 S 6381616
   
S 6381617 S 6381618

  

กิจกรรมในภาคเช้า ชุมชนแต่ละแห่งได้นำเสนอบทเรียนการดำเนินงานและแลกเปลี่ยนเรียนรู้เครื่องมือธรรมนูญชุมชน จากชุมชนทั้ง ๗ แห่ง และภาคบ่ายเป็นเวทีแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็น โดยได้รับเกียรติจากนางฉัตรพร  ราษฎร์ดุษดี ผู้ว่าราชการจังหวัดเพชรบุรี, นางสาวสุนีย์รัตน์  ภู่ขำ นายอำเภอบ้านลาด, นายศิวโรฒ จิตนิยม ประธานธนาคารความดี ต.หนองสาหร่าย กาญจนบุรี, นายวิเชียร เรียบร้อย ผู้แทนชุมชนจังหวัดเพชรบุรี และนายสมชัย ถิระวันธุ์ ผู้อำนวยการสำนักป้องกันการทุจริต ป.ป.ช. มาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และสะท้อนมุมมองแนวทางการพัฒนาชุมชน 

 

  • ถอดรหัสพัฒนาชุมชน ด้วย “ธรรมนูญชุมชน”

ธรรมนูญชุมชน คือ หลักกำกับการทำงานและการใช้ชีวิตร่วมกันในชุมชน เป็นการตั้งกรอบกติกาการอยู่ร่วมกัน โดยชุมชนเป็นผู้กำหนด และร่วมปฏิบัติตาม เพื่อให้เกิดความมีระเบียบ และสร้างระบบการทำงานของคนในชุมชนท้องถิ่นนั้นๆ ให้ชัดเจน โดยหัวใจของการทำธรรมนูญนั้น จะต้องเริ่มจากการให้ชุมชน “คิดเอง กำหนดเอง” และใช้ให้เหมาะสมกับตนเอง สิ่งสำคัญคือ ต้องไม่สูญเสียความเป็นเอกลักษณ์ หรือความเป็นตัวตนของชุมชน ไม่เลียนแบบใคร และชุมชนต้อง “รวมพลัง ร่วมมือ ร่วมใจ” กันทำ นำไปสู่การปฏิบัติ โดยไม่ต้องร้องให้คนอื่นมาสั่งให้ปฏิบัติ เมื่อคิดจริงแล้วต้องทำจริง สุดท้ายเมื่อทำสำเร็จต้องทำให้เกิดการเรียนรู้ และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ชุมชนก็จะพบกับการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นรูปธรรม

คุณศิวโรจน์  จิตนิยม ประธานธนาคารความดี ต.หนองสาหร่าย จ.กาญจนบุรี กล่าวว่า การทำให้ทุกคนมีความสุขด้วยการกำหนดด้วยตัวเอง คือ ต้องสร้างความเข้าใจกับชุมชนให้ชัดเจน ชุมชนเกิดปัญหาอะไร มีวิธีแก้อย่างไร แก้ไขสำเร็จหรือไม่ เมื่อทำความเข้าใจแล้วค้นหาสิ่งดีๆ ในชุมชนว่ามีเรื่องอะไรบ้าง มีเรื่องไม่ดีอย่างไร เมื่อสร้างความเข้าใจแล้ว จึงมาสร้างข้อตกลงร่วมกันว่า เรื่องไหนทำได้หรือเป็นข้อห้าม เรื่องที่ที่ทำแล้วส่งผลให้เกิดความสุขในอนาคต ต้องทำเวลาใด จึงจะทำให้เกิดการทำงานที่ง่ายขึ้น

          “ทำในเรื่องที่เราทำได้ก่อน ส่วนเรื่องอื่นที่ทำไม่ได้ให้วางไว้ก่อน ยังไม่ต้องไปใส่ใจ สิ่งที่สำคัญมากคือ เราต้องรู้สึกตัวได้ก่อนว่า ชุมชนเราเป็นอย่างไร รู้สึกอย่างไร โดยทุกคนต้องตระหนักร่วมกัน เรื่องดังกล่าวมีใครได้รับผลกระทบบ้าง”

 

  
S 6381619 S 6381620
 S 6381621 S 6381624 

 

โครงการส่งเสริมเครือข่ายประชาสังคมต่อต้านการทุจริตด้วยวิถีวัฒนธรรม เป็นโครงการที่ศูนย์คุณธรรมและสำนักงานป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ดำเนินงานร่วมกัน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนท้องถิ่นในการป้องกันการทุจริต ประพฤติมิชอบ ด้วยหลักคุณธรรมความดี ตามวิถีวัฒนธรรม และเสริมสร้างภูมิคุ้มกันของชุมชน ท้องถิ่น ด้วยกระบวนการพัฒนาธรรมนูญชุมชนภายใต้วิถีวัฒนธรรม มีกลุ่มเป้าหมายที่เป็นหมู่บ้าน ชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เข้าร่วมจำนวน ๕๐ แห่ง ที่ผ่านมาได้มีการจัดเวทีอบรมชุมชน และอบรมให้กับองค์กรสนับสนุน (พี่เลี้ยง) เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนงานในพื้นที่ โดยโครงการในขณะนี้อยู่ระหว่างการลงพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้การใช้ธรรมนูญชุมชน ตามภูมิภาคต่างๆ ในเดือนเมษายน และพฤษภาคม ๒๕๖๑

 


สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม   กลุ่มงานนวัตกรรมองค์ความรู้ เพื่อสร้างสังคมคุณธรรม

โทร. ๐๒ ๖๔๔ ๙๙๐๐ ต่อ ๓๐๐ Facebook : Moral Spaces