เปิดตัว “หลักสูตรสื่อคุณธรรม จริยธรรม” หวังยกระดับสร้าง “สื่อสีขาว”

เปิดตัว “หลักสูตรสื่อคุณธรรม จริยธรรม”

หวังยกระดับสร้าง “สื่อสีขาว”

ปัญหาทางด้านคุณธรรม จริยธรรมของนักสื่อสารมวลชนในปัจจุบัน เป็นปัญหาสำคัญที่ควรได้รับการแก้ไขอย่างเร่งด่วน เพราะเป็นตัวแปรสำคัญที่ทำให้สังคมไทยอ่อนแอ จากกรณีศึกษาที่เกิดขึ้นจากการนำเสนอข่าวที่ไม่ถูกต้องและเหมาะสม เช่น ข่าวที่บิดเบือนจากความเป็นจริง พาดหัวข่าวรุนแรง นำเสนอข่าวที่ทำให้เกิดความเข้าใจผิด สร้างความเกลียดชัด นำเสนอภาพอนาจารโดยขาดการเซ็นเซอร์ การละเมิดสิทธิเด็กและสิทธิส่วนบุคคล อย่างกรณีการเสียชีวิตของพระเอกชื่อดัง ที่นักข่าวละเมิดสิทธิความเป็นส่วนตัวและการไม่ให้เกียรติครอบครัวผู้เสียชีวิต ทำให้กลายเป็นประเด็นร้อนที่ส่งผลกระทบต่อศีลธรรม จรรยาบรรณของสื่อมวลชน สิ่งต่างๆ เหล่านี้ล้วนเกิดขึ้นจากการขาดจิตสำนึก ความรับผิดชอบ และจรรยาบรรณของนักสื่อสารมวลชนที่ดี

IMG 8605     IMG 8526

เมื่อวันที่ 16 มกราคม ที่ผ่านมา ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน) ร่วมกับเครือข่ายสื่อมวลชน 19 องค์กร และคณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดตัว “หลักสูตรคุณธรรม จริยธรรมสื่อมวลชน” รุ่นที่ 1 เพื่อปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม และจรรยาบรรณวิชาชีพสื่อ และทำให้เกิดการเชื่อมโยงเครือข่ายสื่อให้ขับเคลื่อนการทำงานร่วมกัน งานนี้เป็นการรวมพลนักวิชาชีพสื่อหลากหลายแขนง จำนวนกว่า 58 คน

IMG 8626     IMG 8655

นางฐาณิญา พงษ์ศิริ ประธานคณะทำงานสื่อมวลชนได้กล่าวถึงอิทธิพลของสื่อออนไลน์ในปัจจุบัน ซึ่งไม่สามารถควบคุมการนำเสนอข้อมูลเนื้อหาที่เหมาะสมกับกลุ่มวัย แม้ทุกวันนี้พฤติกรรมการบริโภคสื่อออนไลน์จะมีอัตราที่สูงขึ้น โดยเฉพาะแอพพลิเคชันไลน์ ซึ่งประเทศไทยครองตำแหน่งที่สองของโลก รองจากประเทศญี่ปุ่น เราซึ่งอยู่ในฐานะคนทำงานด้านสื่อจะหาวิธีการรับมือกับปัญหาสื่อออนไลน์ได้อย่างไร และอีกประเด็นหนึ่งซึ่งสำคัญไม่แพ้กัน คือการสร้างจิตสำนึกและทำงานด้านจิตอาสาของคนทำสื่อ โดยได้ยกตัวอย่างสถานีโทรทัศน์ต้าอ้าย ซึ่งเป็นสถานีสีขาวของมูลนิธิพุทธฉือจี้ ประเทศไต้หวัน มาเป็นกรณีศึกษาองค์กรที่ประสบความสำเร็จในการนำเสนอข่าวสารที่มีประโยชน์และส่งเสริมด้านคุณธรรม โดยใช้แนวคิดการพึ่งพาอาศัยกัน และการดึงความดีงามของมนุษย์ เพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข

          นายสิน สื่อสวน ผู้อำนวยการศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน) ได้กล่าวถึงประเด็นการปฏิรูปคุณธรรมจริยธรรมในสังคมไทย โดยสิ่งที่ขาดไม่ได้คือการปฏิรูปสื่อ เพราะสื่อเป็นพลังทางสังคมที่สำคัญ ที่จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงไปสู่สังคมที่ดีได้ จึงได้มาร่วมกันคิดว่าจะทำให้เกิดการเชื่อมโยงกับเครือข่ายสื่อมวลชนในเรื่องสื่อสีขาวได้อย่างไร จนเป็นที่มาของการจัดทำหลักสูตรกลางเรื่องคุณธรรมจริยธรรมสื่อ โดยมุ่งเน้นไปที่การเชื่อมโยงองค์กรและเครือข่ายสื่อมวลชน เพื่อให้เกิดการขับเคลื่อนด้านคุณธรรม จริยธรรมในสังคมไทย ทำให้เกิดการตระหนักในเรื่องคุณธรรม จริยธรรม จรรยาบรรณ กฏหมาย และเรื่องต่างๆ โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือ การทำให้เกิดการเชื่อมโยงเป็นพลังเครือข่ายสื่อสีขาว

IMG 8662     IMG 8664

 

IMG 8688     IMG 8690

นายวีระ โรจน์พจนรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมกล่าวว่า กระทรวงวัฒนธรรมมองเห็นความสำคัญของสื่อสีขาว โดยได้มีการจัดตั้งกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์แห่งชาติขึ้น เพื่อพัฒนาศักยภาพของผู้ผลิตสื่อ โดยส่งเสริมและสนับสนุนให้ประชาชน เด็ก และเยาวชน ได้รู้เท่าทันสื่อและสามารถใช้สื่อในการพัฒนาตนเอง ชุมชน และสังคม โดยสามารถลดหย่อนภาษี 2 เท่าให้กับผู้บริจาคเงินเข้ากองทุนได้ นายวีระได้กล่าวถึงประเด็นการนำเสนอของสื่อในเชิงบวกที่สามารถสร้างภาพลักษณ์ที่ดีงามให้กับประเทศ และสร้างรายได้ในมิติการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม โดยได้ยกตัวอย่างภาพยนตร์ซีรีส์เกาหลี วินเทอร์เลิฟซอง (Winter love song) และแดจังกึม ซึ่งเป็นผลงานที่สร้างชื่อเสียง ทำให้ทั่วโลกรู้จักประเทศเกาหลีใต้ แต่ในขณะเดียวกันประเทศไทยยังมีการนำเสนอเนื้อหาที่เป็นเชิงลบ เช่น การตบตีทะเลาะวิวาท ทั้งๆ ที่ความเป็นจริงคนในสังคมมีความสุภาพอ่อนน้อม ดังนั้นสื่อมีอิทธิพลอย่างสูงต่อพฤติกรรมของผู้รับทั้งในด้านคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม วัฒนธรรม ทำให้พฤติกรรมของคนสังคมเปลี่ยนไปทั้งในทางที่ดีงามและในทางที่เสื่อมถอยได้

หากมองย้อนกลับไปในอดีตที่ผ่านมา เส้นทางการทำงานที่ยาวนานของนักวิชาชีพสื่อมวลชน ไม่ได้ราบเรียบเสมอไป มีช่วงเวลาแห่งการต่อสู้ล้มลุกคลุกลาน เพื่อให้ได้มาซึ่งสิทธิ เสรีภาพ อิสรภาพ และความเสมอภาคของสื่อมวลชนมาโดยตลอด นายเกียรติชัย พงษ์พาณิชย์ ที่ปรึกษาคณะทำงานเครือข่ายสื่อมวลชนได้ย้อนอดีตเล่าให้ฟังถึงประวัติศาสตร์การต่อสู้เพื่อสิทธิเสรีภาพของสื่อมวลชน โดยความสำเร็จได้ปรากฎขึ้นหลังจากรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540 ซึ่งถือว่าประสบความสำเร็จอย่างยิ่งในภูมิภาคอาเซียน จนเป็นที่มาของการก่อตั้งสภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติขึ้นในปีนั้น มีสถานะเป็นองค์กรที่ควบคุมในเรื่องจริยธรรมของสื่อ โดยไร้การแทรกแซงจากรัฐบาล สภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติดำเนินการเรื่อยมาจนครบ 18 ปี บนเส้นทางการทำงานของสื่อได้พบกับอุปสรรคที่ถาโถมเข้ามานานัปการ เช่น การปฏิวัติการเมือง การคุกคามและจำกัดเสรีภาพของสื่อ การครอบงำและแทรกแซงสื่อของรัฐบาลในภาวะสงคราม และอีกหลายปัจจัยที่ต่อสู้เรื่อยมา ทำให้เกิดวิกฤติศรัทธาเกี่ยวกับจริยธรรมและความรับผิดชอบของสื่อในสังคมไทย

นายเกียรติชัย เล่าต่อว่า มีปัจจัยสามด้านที่เกี่ยวเนื่องกันชนิดแยกส่วนออกไม่ได้คือ จริยธรรม ความรับผิดชอบ และอิสรภาพของสื่อ ซึ่งเป็นสิ่งที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์กันมาตลอด โดยเราเริ่มมองเห็นปฏิกิริยาที่เป็นทัศนคติทางลบจากรัฐบาลมากขึ้น ทำให้เกิดการต่อสู้ในร่างรัฐธรรมนูญใหม่ และมีการเสนอให้จัดตั้งองค์กรควบคุมสื่อที่แฝงเข้ามาในรูปการให้สวัสดิการแก่ผู้สื่อข่าว ซึ่งถือเป็นการแทรกแซงทางการเมือง วัตถุประสงค์การก่อตั้งสภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติก็เพื่อไม่ให้มีการแทรกแซงทางการเมืองมาสู่องค์กรวิชาชีพ สิ่งต่างๆ เหล่านี้คือปรากฎการณ์ที่เกิดขึ้นและสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับสื่อในปัจจุบัน 

IMG 8696     IMG 8699

          นายเกียรติชัย กล่าวต่อว่า หากเราต้องเข้าไปต่อสู้ในเรื่องการกำหนดจริยธรรม จรรยาบรรณของสื่อในอนาคต จะต้องตระหนักและเตรียมตัวให้ดี โดยต้องคิดว่าจะทำอย่างไรไม่ให้เกิดการแทรกแซงทางการเมืองเข้ามาสู่องค์กรวิชาชีพสื่อ เวลาที่พูดถึงจริยธรรม สื่อจะรู้และเข้าใจเรื่องหน้าที่หลักดีอยู่แล้ว แต่สิ่งที่เรียกว่าจริยธรรมจะเข้าใจยากเพราะเป็นนามธรรม แม้เข้าใจแล้วเข้าไม่ถึงและปฏิบัติไม่ถูก สิ่งที่ถูกเรียกกันทั่วไปคือความถูกต้อง ตรงนี้เป็นคำเดียวที่กำกับจริยธรรมได้ชัดเจน ง่าย และเข้าใจ

         “ความถูกต้องเป็นเรื่องยากที่ใครจะกำหนดให้ เป็นสิ่งที่ยากกับการทำงานวิชาชีพสื่อ อะไรคือความถูกต้อง ตรงนี้คือเส้นแบ่งของจริยธรรมว่ามีมากน้อยแค่ไหนของความเป็นสื่อที่มีอยู่ในวิชาชีพของเรา ซึ่งจะควบคู่ไปกับจรรยาบรรณ”

          นายเกียรชัยได้กล่าวสรุปทิ้งท้ายถึงคุณค่าและศักดิ์ศรีของความเป็นนักสื่อสารมวลชนมืออาชีพ ไว้ว่า

         “วิชาชีพอื่นสร้างขึ้น เพื่อทำสิ่งที่เรียกว่า CSR หรือความรับผิดชอบต่อสังคม แต่วิชาชีพสื่อต้องมีและไม่ใช่อยากให้มี วิชาชีพนี้มีอิทธิพลอย่างมากต่อการปรับเปลี่ยนทัศนคติและพฤติกรรมของคนในสังคม สร้างความคิด ความเชื่อ สร้างคุณค่าทั้งหมดกลับมา เป็นสิ่งที่เรียกว่าคุณธรรมจริยธรรมในสังคม”

IMG 8702     IMG 8705

 

IMG 8768     IMG 8773

บนเส้นทางที่ทอดยาวของนักสื่อสารมวลชน แน่นอนว่าเส้นทางนี้ไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ และก็ไม่ได้เรียบสบายอย่างที่คิด แต่เป็นเส้นทางที่นักสื่อสารมวลชนต้องร่วมกันพิสูจน์ศักยภาพและคุณค่าของตนให้เป็นที่ประจักษ์ โดยมุ่งมั่นเดินเคียงคู่ไปกับคุณธรรม จริยธรรม และจรรยาบรรณแห่งวิชาชีพสื่อ สื่อไทยจะพัฒนาได้ย่อมเกิดจากจิตวิญญาณและพลังของผู้ประกอบวิชาชีพสื่อ ที่ต้องยึดมั่นในคุณธรรมความดี ความซื่อสัตย์ ซื่อตรง และความเป็นมืออาชีพ เพื่อเกียรติ ศักดิ์ศรี และอุดมการณ์ที่มุ่งแด่ประโยชน์ของสาธารณะเป็นสำคัญ

IMG 8778     IMG 8784

หลักสูตร “คุณธรรมจริยธรรมสื่อ” จะมีการจัดฝึกอบรมทุกวันเสาร์ จำนวนทั้งสิ้น 8 สัปดาห์ เริ่มวันเสาร์ที่ 16 มกราคม 2559 – วันเสาร์ที่ 5 มีนาคม 2559 โดยสัปดาห์แรกจัดที่ โรงแรมมิราเคิล แกรนด์ คอนเวนชัน กรุงเทพฯ และสัปดาห์ต่อไปจนสิ้นสุดการจัดอบรม จัดที่ศูนย์ประชุมนานาชาติ คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์ มีรูปแบบการอบรมเป็นการบรรยายแบบมีส่วนร่วม เน้นวิเคราะห์กรณีศึกษา ฝึกปฏิบัติ และศึกษาดูงานเรียนรู้จากห้องเรียนชีวิตจริง รวมถึงการสร้างสรรค์ผลงานกลุ่มนำเสนอแลกเปลี่ยนมุมมองประสบการณ์ซึ่งกันและกัน สามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน) โทรศัพท์ 02 644 9900 โทรสาร 02 644 4901 และติดตามความเคลื่อนไหวและดาวโหลดรายละเอียดเว็บไซต์ได้ที่ www.moralcenter.or.th หรือFacebook ศูนย์คุณธรรม Moral Center Thailand

งานสื่อสารองค์กร / สมัชชาคุณธรรม ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน) เลขที่ 69 อาคารวิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล (CMMU) ชั้น 16 – 17 ถนนวิภาวดีรังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400 โทรศัพท์ 02 644 9900 ต่อ 203 โทรสาร 02 644 4901 www.moralcenter.or.th